ข้าวคือชีวิต

 

     ข้าวคืออาหารประจำวันของคนครึ่งโลก 3พันกว่าล้านคน สร้างรายได้ให้แก่คนนับล้าน ข้าวเป็นยิ่งกว่าอาหาร เป็นส่วนหนึ่งของสังคม วัฒนธรรม และเป็นสินค้าการเมือง เป็นความเชื่อมโยงของคนในชุมชน ใน200กว่าประเทศทั่วโลก มีการปลูกข้าว113ประเทศ คือทุกทวีปยกเว้นแอนตาร์คติกที่มีแต่น้ำแข็ง ทวีปเอเชียเป็นแหล่งปลูกข้าวใหญ่ที่สุดในโลก ถึงร้อยละ90ของทั่วโลก โดยมี2ประเทศใหญ่เป็นผู้ปลูกข้าวอันดับ1และ2 คือจีนอินเดีย ซึ่งผลิตข้าวได้มากกว่า50%ของโลก ส่วนใหญ่ใช้บริโภคในประเทศ แต่ผู้ส่งออกรายใหญ่นั้นคือไทย สหรัฐ เวียดนาม ปากีสถาน

 

     ในปี2546-47 ผลผลิตข้าวของโลกน้อยลง ข้าวในสต๊อกก็น้อยลง เพราะผู้ผลิตรายใหญ่โดยเฉพาะในเอเชียเจอกระแสลมร้อน ทั้งจีนอินเดียเวียดนาม บางประเทศเจอน้ำท่วม ทำให้ประเทศเหล่านี้ส่งออกน้อยในขณะที่ประเทศเช่น ฟิลิปปินส์ต้องการข้าวเพิ่มขึ้น เป็นโอกาสดีของไทยที่ปีที่แล้วส่งออกได้7.5ล้านตัน เพิ่มขึ้น 250,000ตัน ปีนี้คาดว่าจะส่งออก9.5ล้านตัน อุปทานน้อย อุปสงค์มาก ราคาข้าวในตลาดโลกก็ย่อมดี ทว่าแนวโน้มข้าวของโลกในอนาคตน่าเป็นห่วง เพราะที่ดินปลูกข้าวลดลง โดนภาคอุตสาหกรรมบุกรุก ถูกนำไปทำสนามกอล์ฟ บ้านจัดสรร ที่ดินที่ใช้ปลูกข้าวอยู่ สารในดินก็มีน้อยลง ทำให้ผลผลิตต่อไร่ต่ำ ชาวนาอาจมีรายได้ดีขึ้น แต่ก็มีรายจ่ายมากขึ้นจากที่ต้องใช้ปุ๋ยเคมีบำรุงดินและยากำจัดแมลง มีการขาดแคลนแรงงานเพราะลูกหลานชาวนาในชนบทเข้าไปทำงานในเมือง เกิดภาวะโลกที่ร้อนขึ้น และความแห้งแล้งจากภาวะเอลนิโย่และลานิย่า บวกกับปัญหาการบริหารจัดการน้ำเพราะมีความพยายามที่จะให้ชาวนาต้องจ่ายค่าน้ำ ในบางประเทศที่รัฐบาลอ้างว่าต้องลงทุนในการทำท่อส่งน้ำ ปัญหาน้ำเสียจากโรงงานอุตสาหกรรมที่ปล่อยเข้าไปในไร่นา ปัญหาข้อขัดแย้งเกี่ยวกับการตัดแต่งพันธุกรรมข้าว และบางประเทศมีมาตรการกีดกันการนำเข้าข้าวโดยไม่ใช้ภาษี แต่อาจใช้ประเด็นสุขอนามัย จึงมองว่าแนวโน้มการปลูกข้าวของโลกอาจจะน้อยลง

 

     ปีนี้สหประชาชาติกำหนดให้16ธันวาคมเป็นวันเฉลิมฉลองปีข้าวสากลเป็นปีแรก UNก็ชี้ไปยังสิ่งที่ท้าทายในขณะนี้ว่าจะทำอย่างไรให้ทุกคนมีข้าวกินเพียงพอกับความต้องการของร่างกาย โดยเฉพาะในแอฟริกา จะนำเทคโนโลยีชีวภาพมาช่วยเรื่องพันธุ์ข้าวได้อย่างไร อาจจะไม่ใช่GMOแต่เป็นพันธุ์ข้าวที่เราพัฒนามาให้ปลอดโรค แข็งแรงขึ้นและให้ผลผลิตต่อไร่มากขึ้น ทำอย่างไรจะให้มีการฝึกอบรม แลกเปลี่ยนข้อมูลกัน ให้สามารถบริหารจัดการน้ำได้ดี และปกป้องสิ่งแวดล้อมจากการพังทลายของดิน ไม่ใช้ปุ๋ยเคมีมากไป แต่ใช้ปุ๋ยอินทรีย์แทน และจะป้องกันภาวะโลกร้อนอย่างไร นี่คือสิ่งที่ท้าทายในการจัดการเรื่องข้าวและธัญพืชอื่นๆ ซึ่งเป็นปัจจัยที่สำคัญยิ่งสำหรับมนุษยชาติ สมดังคำขวัญที่ว่า Rice is Life ข้าวคือชีวิต




     เพ็ญธิรัตน์ อัครผลสุวรรณ รวบรวมจาก ยงยุทธ มัยลาภ, " ข้าวคือชีวิต," มูลนิธิข้าวไทยในพระบรมราชูปถัมภ์ 28 สิงหาคม 2547


สงวนลิขสิทธิ์ © 2546
ติดต่อเว็บมาสเตอร์ที่
agritech51@doae.go.th โทร./ โทรสาร 0 2579 3852