อาร์ติโซ๊คพืชใหม่โครงการหลวง บริโภคแล้วรูปร่างดี มากสรรพคุณทางยา

     สถานีเกษตรหลวงอ่างขาง ต.ม่อนปิน อ.ฝาง จ.เชียงใหม่ ได้ตั้งขึ้นมาตั้งแต่ปี 2513 เป็นหนึ่งของโครงการหลวง ที่ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงให้ทดลองปลูก และวิจัยพืชเมืองหนาว ขึ้นทดแทนการปลูกฝิ่นของชาวเขา โดยมี หม่อมเจ้าภีศเดช รัชนี เป็นผู้อำนวยการ

     ซึ่งในปัจจุบันได้มีการวิจัย และทดลองปลูกพืชเมืองหนาว ชนิดต่างๆ จนได้ผลเป็นที่น่าพอใจแล้วก็ขยายพื้นที่ด้วยการส่งให้ ไปปลูกในสถานที่ต่างๆทั้งในส่วนราชการ และชนกลุ่มน้อยที่อาศัยอยู่ในพื้นที่สูง

     จากความหลายหลากที่ได้ทำสำเร็จแล้ว สถานีเกษตรหลวงอ่างขาง ก็มิได้หยุดยั้ง ยังได้นำเอาพืชชนิดต่างๆเข้ามาทดลองอยู่เป็นระยะ จนทำให้เป็นแหล่งที่น่าศึกษา น่าสนใจแห่งหนึ่ง ในแต่ละปีจะมีผู้เข้ามาเยือนกันอย่างไม่ขาดสาย จนเป็นสถานที่ท่องเที่ยวที่สวยงามแห่งหนึ่งของจังหวัดเชียงใหม่

     ความสำเร็จอีกตัวของพืชผักคือ "อาร์ติโซ๊ค" ซึ่งได้นำพันธุ์จากประเทศสหรัฐอเมริกา เข้ามาทดลองปลูก จากนั้นจึงนำขยายพื้นที่ในการปลูกไปที่ สถานีวิจัยโครงการอินทนนท์ อ.จอมทอง ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงแม่แฮ อ.แม่แจ่ม และ ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงวัดจันทร์ อ.แม่แจ่ม ในจังหวัดเดียวกันคือเชียงใหม่

     อาร์ติโซ๊ค เป็นผักเมืองหนาวอยู่ในวงศ์ Compositae ที่ต้องการอากาศค่อนข้างเย็น แต่ไม่เกินไปนัก ทรงต้นลำของมันมีคอสั้น และใบมีขนาดใหญ่ ปลายแหลมขอบหยักลึก คล้ายเลื่อย สีเขียวปนเทา ดอกประกอบด้วยกลุ่ม ของกลีบดอก เรียงซ้อนกันเป็นชั้นๆ บนก้านดอก
     

     ลักษณะของดอกแตกต่างกันไป ขึ้นอยู่กับสายพันธุ์ ที่นำมามาปลูก และได้ผลดีคือพันธุ์ Imperial Star ซึ่งมีทรงดอกแป้นสีเขียว กับ พันธุ์ Emerald ดอกทรงเรียวคล้ายดอกบัว มีขนาดเล็กกว่าพันธุ์ Imperial Star

     ผลผลิตของ อาร์ติโซ๊คจะเริ่ม ออกตั้งแต่เดือนนี้คือมีนาคมจนถึงเดือนพฤษภาคม โดยจะเริ่มเก็บเกี่ยวเมื่อดอกมีขนาดเหมาะสมสังเกต จากก้านดอกและขนาดดอก ใช้มีดหรือกรรไกรตัดก้านดอกตามแนวตรง (หากเฉียงอาจไปทำความเสียหายให้กับดอกอื่นๆ ที่เรียงซ้อนกัน) ต้องระวังอย่าให้ดอกช้ำ

     อาร์ติโซ๊ค เป็นพืชที่ปลอดสารเคมี ที่อุดมไปด้วยคุณค่าทางอาหารที่มีสารหลายชนิด เช่น โซเดียม โปแตสเซียม วิตามินซี กรดโฟลิก แมคนีเซียม ฯลฯ

     โดยเฉพาะในคุณประโยชน์ทางสมุนไพร อาร์ติโซ็ค เป็นพืชตระกูลเดียวกับมิลค์ทริสเซิล (Milk Thristtle) ที่มี ประสิทธิภาพในการล้างไต หรือสารพิษตกค้าง คนที่รับประทานยามาก หรืออาหารที่มีพิษมาก เช่น รสจัด รักษาตับอักเสบ ช่วยย่อยอาหารท้องไม่อืด ระบบโรคดีซ่าน ช่วยลดละลายไขมันในเส้นเลือด ลดเบาหวาน ละลายไขมันส่วนเกิน ทำให้รูปร่างสวย...และ ช่วยกระตุ้นอารมณ์ทางเพศในสตรีและบุรุษได้

     ในการรับประทานอาร์ติโซ๊ค ให้ดึงกลีบออก จุ่มส่วนโคน ของกลีบดอกลงในเนยเหลว หรือซอสรับประทาน เฉพาะส่วนปลายโคนกลีบดอก ซึ่งบริเวณนั้นจะเป็นเนื้อนุ่มๆ ที่ละกลีบจนถึงใจกลาง เหมือนกับหัวปลีกล้วย ดึงเอาเกสรดอกทิ้งไปแล้วรับประทาน บริเวณใจกลางดอก... หรือจะนำไปประกอบอาหารในรูปต่างๆ เช่น นึ่ง ต้ม ทอด แกง ฯลฯ ก็แล้วแต่

     ปริมาณในการผลิตดอกอาร์ติโซ๊ค ของโครงการหลวงมีเพิ่มขึ้นทุกปี ลูกค้าส่วนใหญ่ ได้แก่ โรงแรม (คนต่างชาติรู้จักรับประทาน) ร้านอาหาร ภัตตาคารต่างๆ ฯลฯ ส่วนขายปลีกจากโครงการตกกิโลกรัมละ 190-250 บาท

     หากผู้อ่านสนใจอยากจะลองรับประทานดู ก็ซื้อหาได้จากฝ่ายการตลาดโครงการหลวงเชียงใหม่ โทร. 0-5321-1615, 0-5321-1656 หรือที่โครงการหลวงกรุงเทพฯ ในมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ โทร. 0-2579-1175, 0-2561-4285 ในเวลาราชการ.

     เพ็ญธิรัตน์ อัครผลสุวรรณ รวบรวมจาก  ปัญญา เจริญวงศ์ , "อาร์ติโซ๊คพืชใหม่โครงการหลวง บริโภคแล้วรูปร่างดีมีประสิทธิภาพปึ๋งปั๋ง, " ไทยรัฐ  16 มีนาคม 2548

สงวนลิขสิทธิ์ © 2546
ติดต่อเว็บมาสเตอร์ที่
agritech51@doae.go.th โทร./ โทรสาร 0 2579 3852